اشك و گريه

●اشك

اشک مایعی است که با فرآیند ایجاد اشک در چشمها تولید می گردد. وظایف اشک شامل تمیز کردن و شستشوی سطح چشم، ضد عفونی کردن چشمها، لغزنده کردن چشمها برای حرکت آسان کره چشم و پلك ها، جلوگیری از خشك شدن چشم ها و پلك ها، ایجاد ارتباط میان انسانها، دفع مواد تجمع یافته حاصل از فرآیند پاسخ به استرس می باشد.

فقدان اشک باعث ایجاد سوزش، خارش و قرمزی در چشمها، احساس وجود شن در چشم ها، حساسیت به نور، از دست رفتن شفافیت قرنیه، ایجاد زخم در قرنیه، عفونت های مکرر و شدید چشم ها، خشكي چشم ها و در نهایت منجر به نابینایی می گردد.

● انواع اشك:

1- اشك پایه (basal tears)

در چشمان پستانداران سالم قرنیه پیوسته (۲۴ ساعته) توسط اشک های پایه خیس و تغذیه می گردد. این اشک باعث لغزنده شدن چشم ها و شستشوی چشمها از ذرات خارجی می گردد.

مایع اشک حاوی آب، موسین، چربي ها، لیزوزیم، لاکتوفرین، لیپولین، ایمنوگلوبولین ها، گلوکز، سدیم کلراید، کلراید پتاسیم، آنتی اکسيدان ها، برخی ویتامینها می باشد.

2- اشک رفلكس(reflex tears)

هر چيزی که باعث تحريك و یا خشک شدن چشم شود، می تواند تولید این نوع اشک را افزایش دهد. این نوع اشک بطور غیرارادی و در پاسخ به مواد محرک چشم نظیر ذرات خارجی، گرد و غبار، آلرژن ها، پاتوژن ها و مواد محرک دیگری همچون بخارات پیاز، گاز اشک آور و افشانه فلفل ترشح می گردد. این اشک ها سعی می کنند تا مواد محرک و آزاردهنده را از چشم ها پاک کنند. باد شدید و نور شدید خورشید نیز میتواند باعث تولید اشک رفلکس گردند.

این اشک بیشتر آبکی بوده و از لیزوزویم و ایمنوگلوبولین بیشتری برخوردار است.

3- اشک احساسی و یا گریه(emotional tears/crying)

این اشک هنگام احساساتی شدن انسان ها (استرس هیجانی ) و یا احساس درد فیزیکی ترشح می گردد. آغاز گرهای هیجانی این نوع اشک معمولا خشم، اندوه، شادی، ترس، شوخ طبعی و ناکامی می باشند.

ترکیبات شیمیایی این نوع اشک با ترکیبات دو اشک قبلی متفاوت است. اشک احساسی حاوی هورمونها و پروتئین های بیشتری میباشد. این اشک حاوی هورمونهای پرولاکتین، هورمون رشد، آدرنوکورتیکوتروپین، آندروفین و فلز منگنز می باشد.

● نکات جالب درباره اشک و گریه:

1- به غیر از انسانها برخی معتقدند فیل ها و گوریل ها نیز می توانند گریه کنند اما نه به پیچیدگی گریه انسانها. حیوانات دیگر اغلب هنگام درد کشیدن، وارد شدن اجسام خارجی در چشمها و یا خشک شدن چشمها دچار ریزش اشک می شوند. حیوانات (به ویژه نوزادان آنها) بصورت آوایی و مانند نوزادان تازه متولد شده گریه می کنند بدون تولید اشک.

2- غدد اشکی روزانه در حدود ۲ قاشق پر چایخوری اشک تولید می کنند.

3- هر پلک زدن (باز و بسته کردن چشم) در حدود ۱۰۰-۱۵۰ میلی ثانیه به طول می انجامد. انسانها بطور متوسط هر ۲ تا ۱۰ ثانیه یکبار و ۱۰ بار در دقیقه پلک می زنند.

4- شور بودن اشک عمدتا به علت وجود کلراید سدیم و پتاسیم در اشک می باشد. میزان نمک موجود در اشک با میزان نمک پلاسمای خون برابر است.

5- از آنجایی که جنین نیز در درون رحم قادر به گریه کردن است بنابراین گریه کردن نمی تواند یک رفتار آموختنی باشد. اما فرهنگ، سن، جنسیت، فرآیند اجتماعی شدن، شخصیت، روابط و بافت اجتماعی همگی می توانند در شکل بیان گریه تعیین کننده باشند.

6- PH اشک اندکی قلیایی و خود اشک ترش و شور مزه می باشد.

7- سرفه شدید، استفراغ، احتقان بینی، آلرژی بینی، التهاب یا عفونت بینی و یا چشم و اختلالات عصبی نیز می تواند باعث ریزش اشک گردند.

8- گریه کردن در برخی فرهنگها عملی کودکانه و غیر موقر محسوب شده و گریستن در انظار عمومی تقبیح می گردد.

9- علت ریزش اشک هنگام خمیازه کشیدن و یا خندیدن وارد شدن فشار به غدد و کیسه اشکی می باشد. علت دیگر آن می تواند این مسئله باشد که غدد اشکی تحت کنترل سیستم عصبی خود مختار می باشند. این سیستم عصبی تمام کارکردهای غیرارادی را کنترل می کند. هنگامی که این اعصاب تحریک می شوند (هنگام خمیازه) غدد اشکی نیز اندکی تحریک می گردند.

10- بسیاری از افراد به علت مبتلا بودن به خشکی چشم قادر به گریه کردن نمی باشند. اما در اختلال دیگری که در پی آسیب به مغز ایجاد می گردد فرد مبتلا ممکن است بطور مداوم برای ساعتها بدون علت گریه کند.

11- علت سوزش و ریزش اشک چشمها هنگام خرد کردن پیاز به علت وجود آنزیمها و آمینو اسید سولفوکساید موجود در سلولهای پیاز می باشد. آمینو اسید سولفوکساید توسط آنزیمهای پیاز به سولفینیک اسید تبدیل می شود، که بسیار ناپایدار بوده و فورا به گازی فرار تبدیل می گردد. هنگامی که این گاز با آب درون چشم (اشک) ترکیب می گردد تولید اسید سولفوریک ملایمی را می کند که باعث سوزش و ریزش اشک می شود. با افزایش تولید اشک بدن سعی می کند تا اسید سولفوریک را رقیق و از چشمها بشوید.

برای جلوگیری از سوزش و ریزش اشک چشمها هنگام خرد کردن پیاز به توصیه های زیر عمل کنید:

ـ دستان خود و پیاز را قبل از خرد کردن با آب خیس کنید تا گاز متصاعد شده با آب روی دستها و پیاز واکنش نشان دهد نه با اشک چشمها.

ـ تنها با دهان خود تنفس کنید. عمل دم گازها را به درون ریه کشانده و عمل بازدم نیز باعث پراکنده شدن گاز می شود.

ـ از چاقوی تیز برای بریدن و خرد کردن پیاز استفاده کنید تا سلولهای کمتری در پیاز دچار پارگی شوند.

ـ قبل از خرد کردن پیاز آن را نیم ساعت درون یخچال قرار دهید. چرا که کاهش دما فعالیت آنزیمهای پیاز و انتشار گاز را کاهش می دهد.

● علل گریه کردن:

1- نوزادان از گریه به عنوان ابزار بقا استفاده می کنند. گریه کودکان یک  وسیله ارتباطی با مادر بوده و از طریق آن طلب کمک می کنند. علل اصلی  گریه نوزادان گرسنگی، پوشک خیس، کثیف و یا نامناسب، نیاز به تماس  بدنی و نوازش، درد ناشی از گاز معده و روده، سرما و گرمای شدید،  کسالت و بی حوصلگی، استرس، محیط پر ازدحام، درد و جلب توجه می  باشد.

2- علل گریه در افراد بزرگسال عمدتا شامل غم و اندوه(۴۹%)، شادی و  خوشی(۲۱%)، خشم(۱۰%)، همدردی(۷%)، اضطراب(۵%) و ترس(۴%) می باشد.

3- انسان ها برای تحت تاثیر قرار دادن و برانگیختن احساسات و ترحم  دیگران نیز متوسل به گریه می شوند.

● فواید گریه کردن:

1- هنگامی که ما دچار استرس هیجانی می شویم، مغز و بدن ما شروع به تولید ترکیبات شیمیایی و هورمونهای خاصی می کند. گریه کردن کمک می کند تا این ترکیبات شیمیایی زائد که نیازی به آنها نیست از بدن حذف گردند.

2- اشک های احساسی در واقع مواد سمی ای که در پی استرس هیجانی در خون تجمع می یابند را از بدن دفع می کند.

3- اشک های احساسی سطح منگنز بدن را کاهش می دهند. این مواد معدنی بروی خلق و خو تاثیر مستقیم می گذارد. غلظت منگنز اشک احساسی ۳۰ برابر بیشتر از منگنز موجود در سرم خون است.

4- اشک احساسی نسبت به اشک پایه و رفلکس حاوی ۲۴ درصد پروتئین آلبومین بیشتری می باشد.

5- گریه مانند ادرار و تعریق باعث حذف مواد سمی و محصولات زائد بدن می شود.
6- گریه یک مکانیسم رایگان، طبیعی و قدرتمند برای کنار آمدن با درد، استرس و اندوه می باشد.

7- هورمونهایی که پس از استرس در بدن انباشته می شوند به حد سطح سمی رسیده و باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن و دیگر فرآیندهای بیولوژیکی می شوند. اشک های احساسی به عنوان دریچه اطمینان برای قلب عمل می کنند.

8- ترکیباتی که حین استرس در بدن تجمع می یابد با اشک خارج می گردند. همین امر باعث کاهش استرس می گردد. این مواد شامل آندروفين (lucine-enkephaline)، که در کنترل درد موثر است، پرولاکتین که در تنظیم تولید شیر نقش دارد، و آدرنوکورتیکوتروپین (ACTH) که یک نشانگر مهم استرس است، می باشند. سرکوب گریه و اشک باعث افزایش استرس می گردد.

9- نه تنها گریه باعث ارتقای سطح سلامتی فرد می شود. بلكه در افزایش حس تعلق در گروه نیز تاثیر گذار بوده و موجب افزایش حضور و دخالت دیگران در تامین رفاه فرد می شود. اشک ها یک روش موثر در ایجاد ارتباط بوده و در برانگیختن حس همدردی و دلسوزی سریعتر از هر ابزار دیگری عمل می کنند. گریه بطور موثری بازگو کننده آن است که شما در مورد یک دل مشغولی خاص صادق و بی ریا بوده و در کنار آمدن با آن مشکل مضطرب می باشید.

10- گریه عملی طبیعی، سالم و شفا بخش است.

11- گریه در کاهش و جلوگیری از بیماریهای مرتبط با استرس موثر می باشد.

12- خنده و گریه دو ابزار کارآمد در کاهش استرس و رهایی از احساسات منفی می باشند.

13- هنگامی که گریه سرکوب می شود، هیجانات رها نمی شوند و خصایص شخصیتی مخرب همچون پرخاشگری بروز می کنند.

14- به باور دانشمندان سرکوب و امتناع از گریه کار معقولی نیست. اما برخی افراد که پس از مورد انتقاد قرار گرفتن، مشاجره با دوستان، مواجهه با ناکامیهای کوچک فورا شروع به گریستن می کنند، باید به روانشناس مراجعه کنند. چرا كه معمولا علت اصلی این نوع گریه ها اعتماد به نفس پایین و یا مشکلات روانی مزمن در فرد بوده و بایستی فرد تحت درمان قرار گیرد.

15- انسان ها پس از گریه کردن از لحاظ جسمی و روانی احساس بهتری می کنند و در واقع سبک و خالی می شوند. (به علت دفع مواد انباشته شده که توضیح داده شد)

16- گریه یک ابزار برقراری ارتباط است یک زبان جهانی برای درخواست کمک و حمایت اجتماعی.

17- گریه کمک می کند به آزاد سازی آندروفين ها به جریان خون. آندورفین ها ترکیبات شیمیایی ای هستند که باعث بهبود خلق و خو و تسکین درد می شوند.

● تفاوت گریه در مردان و زنان:

ـ زنان ۴ تا ۵ برابر بیشتر از مردان گریه می کنند. ۵.۴ بار در ماه.

- دختران و پسران تا قبل از بلوغ به یک میزان گریه می کنند، چرا که ترشح هورمون پرولاکتین که باعث تحریک تولید اشک می شود به یک میزان در هر دو جنس تولید می شود.

ـ پس از بلوغ میزان ترشح پرولاکتین که در تولید و تناوب گریه موثر است در زنان ۶۰ درصد بیشتر از مردان می شود.

- غدد اشکی مردان از لحاظ ساختاری متفاوت و کوچکتر از غدد اشکی زنان می باشد. شاید یکی از دلایل بیشتر گریه کردن زنان نیز همین مسئله باشد. مردان و زنان نمی توانند یکدیگر را بخاطر چگونه گریه کردنشان مورد سرزنش قرار دهند.

- یکی دیگر از علل بیشتر گریه کردن زنان باورهای فرهنگی می باشند، که اجتماع گریه کردن زنان را بیشتر مورد پذیرش قرار می دهد.

- مردان آرام، بدون صدا و با اندکی اشک گریه می کنند. بطوری که معمولا کاسه چشمان آنها از اشک پر می شود، اما بندرت اشک به گونه ها سرازیر می گردد.

- اما زنان معمولا پر سرو صدا و با اشک های فراوان گریه می کنند

- مردان اغلب در نتیجه احساسات مثبت و زنان پس از درگیری و مشاجره با دیگران و یا در نتیجه احساس بی کفایتی گریه می کنند.

همچنان علت و فرآیند اشک های احساسی مبهم و رازآلود باقی مانده است. کماکان پرسشهای بدون پاسخ مانده ی بسیاری وجود دارند نظیر: چنانچه گریه کردن به منظور کاهش استرس طراحی گردیده پس فلسفه اشک شوق و شادی چیست؟ و یا اگر گریه یک وسیله ارتباطی با دیگر همنوعان است پس چرا انسانها در خلوت و تنهایی خود نیز گریه می کنند؟

پ.ن. انشاءالله تو پست بعدي در مورد فوايد خنديدن هم مي گم..

پ.ن. مي دونم طولاني بود، هر قسمتي شو كه دوست دارين بخونيد…

پ.ن. گريه كردن زير بارون رو خيلي دوست دارم، شما چطور؟؟؟

پ.ن. منبع